• W jakim wieku najlepiej zacząć leczenie ?
  najkorzystniej zgłosić się do ortodonty na kontrole już w wieku 5-6 lat. Umożliwia to rozpoczęcie ewentualnego leczenia w młodym wieku, co często znacznie uprasza leczenie i zmniejsza jego koszt. Górna granica wieku w którym jest możliwe leczenie ortodontyczne jest trudna do określenia, część pacjentów ma ponad 40 lat i dobrze reaguje na leczenie. Najczęściej leczymy pacjentów w wieku od 10-29 lat. Należy jednak pamiętać, iż im starszy pacjent tym więcej pojawia się ograniczeń związanych z możliwościami leczenia. To co bez problemów wykonamy u 12-latka u osoby w wieku 35 lat może być znacznie trudniejsze.
   
• Czy każdą wadę można idealnie wyleczyć ?
  niestety nie, zależy to w dużej mierze od zaawansowania wady i wieku pacjenta. Natomiast można powiedzieć iż większość wad ortodonta jest w stanie wyleczyć lub przynajmniej znacznie poprawić
   
• Czy aparat stały niszczy zęby ?
  nie, przy prawidłowym założeniu i zdjęciu aparatu ortodontycznego nie ma ryzyka uszkodzenia zębów. Oczywiście jest to także uzależnione od utrzymywanej przez pacjenta higieny. W przypadku słabej higieny na zębach mogą tworzyć się białe plamy (odwapnienia), nie jest to jednak spowodowane samym aparatem a zalegającym na zębach osadem.
   
• Czy można założyć stały aparat na zęby tylko na jedną szczękę ?
  jest taka możliwość, zależy to jednak od rodzaju wady. Najczęściej jednak, pomimo iż pacjent chciałby "wyprostować" tylko np. górne zęby, konieczne jest założenie aparatu stałego także na dolną szczękę. Jest to związane z dopasowaniem zębów górnych z dolnymi.
   
• Mam bardzo otarte i bolesne dziąsło od aparatu, co zrobić ?
  zwykle jest to normalny objaw zaraz na początku leczenia (pierwsze kilkanaście dni) i po tym okresie wszystko wraca do normy. W celu złagodzenia drażniącego działania aparatu można przykleić na zamek lub element drażniący kawałeczek miękkiego wosku (można kupić w sklepach stomatologicznych) a w awaryjnych przypadkach nawet gumę do żucia tworząc w ten sposób warstwę ochronną. Jeżeli ból wywołany jest przez wystający kawałek drutu, można spróbować delikatnie odgiąć go w kierunku zęba. Jeżeli ból nie przechodzi trzeba przyjść na wizytę.
   
• Co zrobić jak odkleił się zamek lub pierścień ?
  Jeżeli nie wywołuje to znacznego dyskomfortu można poczekać aż do kolejnej wizyty kontrolnej. Jeżeli jednak odkleiło się więcej zamków lub też pacjent odczuwa dyskomfort należy umówić się na pierwszy wolny termin z ortodontą.
   
• Czy musze jakoś specjalnie dbać o higienę podczas noszenia aparatu stałego ?
  tak, ze względu na utrudnione oczyszczanie zębów, należy bardzo dokładnie je szczotkować zarówno tradycyjną szczotką i pastą (minimum 2 razy dziennie). Dodatkowo wskazane jest szczotkowanie specjalną szczoteczką do aparatów stałych (jednopęczkowa - foto poniżej). Zalecane jest mycie zębów właściwie po każdym posiłku a przynajmniej solidne wypłukanie jamy ustnej. W przypadku powstania stanu zapalnego dziąseł zalecamy także specjalne płukanki.
  
  
  
  
  Powyższa fotografia pokazuje uzębienie (po zdjęciu aparatu stałego), osoby bardzo SŁABO i NIEDOKŁADNIE myjącej zęby podczas leczenia ortodontycznego. Czerwonymi strzałkami zaznaczono miejsca białych przebarwień (niestety praktycznie nieusuwalnych !) powstałych w wyniku zalegania kilkunastodniowego (!) osadu. Niebieskie strzałki pokazują miejsca w których znajdował się aparat stały. Wyraźnie widać, iż osad zalegający na około zamków aparatu, spowodował powstanie nieestetycznych plam. Warto zwrócić uwagę że pod zamkami ząb jest w idealnym stanie. Należy podkreślić, iż aby powstały takie odbarwienia, osad musiał pozostać na zębach przez wiele dni bez oczyszczenia !!! Wniosek: myć DOKŁADNIE zęby.
   
• Dlaczego musze usunąć zęby ?
  problemem znacznej części wad zgryzu jest niedostateczna ilość miejsca w szczękach. W sytuacji gdy zęby nie mają wystarczającej ilości miejsca by ustawić się w prawidłowy sposób, konieczne może być usuniecie zębów w celu uzyskania potrzebnego miejsca. W naszym gabinecie staramy się zawsze zaplanować leczenie tak aby uniknąć usuwania zębów. Czasami jednak właśnie usunięcie niektórych zębów jest zdecydowanie najlepszym i jedynym racjonalnym postępowaniem.
   
• Czy podczas noszenia stałego aparatu na zęby mogę je leczyć ?
  tak, choć zdecydowanie najkorzystniej mieć wyleczone wszystkie zęby jeszcze przed założeniem aparatu, to trzeba na bieżąco leczyć zęby podczas noszenia aparatu oraz usuwać z nich kamień i osady.
   
• Czy podczas noszenia stałego aparatu na zęby konieczna jest specjalna dieta ?
  zalecane jest podczas leczenia aparatem stałym unikanie wszelkich wyjątkowo twardych pokarmów (twarde jabłka, twarde mięso, obwarzanki itp.) ze względu na możliwość odklejenia zamków od zębów a także z powodu nieco większej wrażliwość zębów na nagryzanie podczas leczenia. Również pokarmy które są problematyczne do oczyszczenia (np. krówki, cukierki toffi itp.) są raczej przeciwwskazane. Gumę do żucia można stosować :).
   
• Czy leczenie ortodontyczne może spowodować jakieś powikłania ? Jakie jest ryzyko takiego leczenia ?
  każde leczenie (nie tylko ortodontyczne) niesie za sobą ryzyko powstania powikłań. Jest to związane z faktem iż nie jesteśmy w stanie przewidzieć w 100% reakcji każdego organizmu na leczenie. Na szczęście powikłania przy prawidłowo przeprowadzonym leczeniu zdarzają się bardzo rzadko.
   

• Jakie zamki wybrać - kosmetyczne czy metalowe ? Co to są właściwie zamki kosmetyczne i jakie są ich rodzaje ?
  obecnie w ortodoncji stosowane są najczęściej dwa rodzaje zamków:
  - metalowe (najczęściej ze specjalnego stopu stali)
  - kosmetyczne (najczęściej zbudowane z różnego typu kryształu syntetycznego).
  
  Zamki kosmetyczne mogą być:
  
  - szafirowe - obecnie najmniej widoczne zamki ortodontyczne, bardzo trwałe, praktycznie nie ulegające uszkodzeniom podczas leczenia, nie przebarwiają się, nie drażnią policzków i dziąseł,
  nie wywołują alergii. Niestety także jedne z najdroższych. Zdecydowanie je polecamy jeżeli pacjent decyduje się na zamki kosmetyczne !
  
  - w kolorze zębów - również dużo mniej widoczne od zamków metalowych, jednak o gorszej estetyce niż szafirowe
  
  Zamki kosmetyczne są znacznie mniej widoczne na zębach i jest to ich główna przewaga nad zamkami metalowymi, są jednak droższe od metalowych.
  
  Obecnie produkowane zamki metalowe są stosunkowo małych rozmiarów co w większości przypadków umożliwia komfortowe ich "noszenie".
  
  Warto zaznaczyć iż czas i efekt leczenia jest taki sam niezależnie jakie czy wybierzemy zamki metalowe czy kosmetyczne
  
  
   
  
  
                  Zamki metalowe                   Zamki kosmetyczne w kolorze zębów
  
  Istnieje możliwość założenia kosmetycznego aparatu stałego tylko na przednie zęby (najczęściej przednich sześć zębów górnych),
  a na pozostałe zamków metalowych. Zmniejsza to istotnie "widoczność" aparatu przy jednoczesnym mniejszym koszcie w stosunku do aparatu ze wszystkimi zamkami kosmetycznymi.
  
  Decyzje odnośnie wyboru rodzaju zamków podejmuje Pacjent, w porozumieniu z ortodontą, kierując się względami estetycznymi i własnym gustem.
  Pacjenci dorośli "noszący" aparat stały często wyglądają przez to kilkanaście lat młodziej (!) i jest to obecnie bardzo korzystnie odbierane przez otoczenie (jako osoba dbająca o siebie).
  
  
   
                         
  
  Foto powyżej - zamki szafirowe - bardzo dobre zamki kosmetyczne.
   

• Czy leczenie ortodontyczne jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia ?
  obecne przepisy mówią iż do końca 12 roku życia jest możliwe refundowanie leczenia z zastosowaniem wyłącznie aparatów zdejmowanych. Aparaty stałe nie są refundowane. Nasz gabinet nie ma podpisanej umowy z NFZ. Niestety czas oczekiwania na wizytę u ortodonty w placówce państwowej wynosić może nawet
  1 rok !
   
• Czy aparat retencyjny jest bardzo widoczny ? Jak on wygląda ? Jak długo musze go nosić i po co ?
  zadanie aparatu retencyjnego polega na utrzymaniu efektu leczenia (prostych zębów). Po zdjęciu aparatów, zęby zwykle mają tendencje do powrotu to ich początkowych pozycji. Aby doszło do utrwalenia i utrzymania wyników leczniczych koniecznym jest noszenie aparatu retencyjnego.
  W przypadku dolnej szczęki ortodonta najczęściej przykleja do zębów (od strony języka) cieniutki drucik (foto poniżej), który pozostawiony jest tam jak najdłużej (kilka/kilkanaście lat). Jest on zupełnie niewidoczny i praktycznie niewyczuwalny dla pacjenta więc jego stosunkowo długie użytkowanie nie stanowi dla pacjenta żadnego problemu. W części przypadków zakładamy podobny drucik również w górnej szczęce po leczeniu. (foto poniżej).
  Im dłużej taki drut otrzymuje się po leczeniu tym dłużej pacjent ma pewność że zęby będą idealnie proste. Jest to bardzo dobre i nowoczesne rozwiązanie dla pacjenta gdyż zwalnia go z konieczności noszenia jakiegokolwiek aparatu retencyjnego zdejmowanego na noc.
  
   
  W łuku górnym najczęściej pacjent dostaje specjalną, zdejmowaną płytkę retencyjną lub również zdejmowaną, przezroczystą szynę retencyjną, którą nosi początkowo (przez około miesiąc) cały dzień, natomiast po tym okresie tylko w nocy przez okres około
  1-2 lat. Sama płytka jest widoczna praktycznie tylko w postaci drucika z przodu zębów górnych. (foto poniżej)
  
  
  
  
  Foto powyżej - przezroczysta szyna retencyjna na górną szczękę.
   
• Czy konieczne jest leczenie zębów mlecznych ? Co jeżeli dziecku zostały usunięte niektóre mleczaki ?
  Zęby mleczne TRZEBA leczyć !!! Zbyt szybka utrata zębów mlecznych jest obecnie jedną z głównych przyczyn stłoczonych i pokrzywionych zębów stałych. Należy wiedzieć, iż mleczne czwórki oraz piątki powinny pozostać w jamie ustnej aż do około 10 roku życia. Przedwczesne ich usunięcie (np. z powodu ich zniszczenia przez próchnice) najprawdopodobniej będzie miało niekorzystne następstwa w późniejszym okresie.
   
• Czy po założeniu aparatu stałego będę miał jakieś problemy z mówieniem?
  nie, wymowa pozostaje bez zmian. Czasem przy założeniu dodatkowych elementów znajdujących się na podniebieniu wymowa może się nieco zmienić na kilka dni.
   
• Czy powinienem usunąć ósemki (tzw. zęby mądrości) ? Po co ?
  czasami wskazane jest usunięcie zębów ósmych, często jeszcze przed ukazaniem się ich w jamie ustnej (chirurg usuwa je z kości w znieczuleniu miejscowym).
  Wyrzynające się ósemki mogą (ale nie muszą) spowodować stłoczenie (ściśnięcie) przednich zębów. Jeżeli ósemki wyrzną się już po leczeniu ortodontycznym, może (ale również nie musi) spowodować to powstanie niewielkiego stłoczenia zębów. Z tego powodu często profilaktycznie kierujemy pacjentów do usunięcia tych zębów. Należy zaznaczyć, iż po usunięciu zębów ósmych nie uzyskujemy niestety żadnego dodatkowego miejsca (na np. stłoczone zęby z przodu).
   
• W planie leczenia ortodonta powiedział że aby pomieścić wszystkie zęby musi trochę "przyszlifować" kilka z nich. Czy nie uszkodzi to zębów ? Czy jest to bezpieczne ?
  w sytuacji gdy zęby są krzywo ustawione z powodu braku wystarczającego miejsca, należy to miejsce uzyskać. Jedną z powszechnie stosowanych metod jest właśnie zeszlifowanie niewielkiej ilości (około 0.25mm) szkliwa z każdej ścianki niektórych zębów. Na przykładowo 6 zębach możemy w ten sposób uzyskać nawet 3-4mm przestrzeni. Jest to bezpieczna i często stosowana metoda przy założeniu że pacjent ma dobrą higienę jamy ustnej.
   
• Czy po zdjęciu aparatu zęby się nie pokrzywią ? Na czym polega zdejmowanie aparatu ? Czy to boli ?
  O ile pacjent prawidłowo nosi płytkę retencyjną (lub specjalną szynę) nie powinno dojść do nawrotu wady. Po zdjęciu aparatów zęby mogą ulegać niewielkim przemieszczeniom (dopasowywanie zgryzu) jest to normalne zjawisko o ile nie zaburza estetyki.
  
  Pacjent powinien wiedzieć, iż często trudniejszym jest utrzymanie osiągniętych efektów, od samego leczenia. Bywa, iż plan leczenia, oparty na zbyt optymistycznych założeniach, lub zbyt "odważnych przemieszczeniach zębów" (np. bezkrytyczne "upakowywanie" zębów / nadmierne poszerzanie łuków zębowych) powoduje zwiększone ryzyko nawrotu wady po zdjęciu aparatów.
  
  Zdejmowanie stałego aparatu ortodontycznego polega na odklejeniu zamków oraz oczyszczeniu zębów z pozostałego na nich kleju. Jest to procedura bezbolesna i trwa zwykle około 20 minut (jeden łuk). Podczas zdejmowania aparatu najczęściej przyklejamy na dolnych zębach retainer natomiast w górze pacjentowi oddawana jest zdejmowana płytka retencyjna lub szyna.
   
• Leczę się ortodontycznie prawie rok i moje zęby wyglądają już idealnie, czemu ortodonta nie chce mi już zdjąć aparatu ?
  Często pomimo iż zęby są ustawione poprawnie i stwarzają wrażenie, w oczach pacjenta, że już nic im do szczęścia nie potrzeba, konieczne jest staranne dopracowanie ustawienia zębów w tylnych segmentach uzębienia oraz dogranie szczegółów których pacjent nie widzi. Jest to niezwykle ważny etap leczenia zapewniający stabilność uzyskanych wyników oraz dobrą funkcje uzębienia. Etap taki może trwać około 6 miesięcy i jest absolutnie standardowym postępowaniem.
   
• Czytałam w internecie o zamkach samoligaturujących (np. system Damona i podobnych), czy faktycznie są one tak dobre ? Czy osiąga się nimi lepsze i szybsze efekty ?
  Zamki samoligaturujące (np. system Damona) działają praktycznie w ten sam sposób co klasyczne zamki aparatu stałego. Jedyną ich różnicą jest sposób utrzymania w nich drutu (mają specjalny zatrzask), no i niestety są też sporo droższe dla pacjenta.
  W praktyce jednak nie przekłada się to na lepsze efekty lecznicze, ani na jego przyspieszenie. Obecnie istnieje wiele reklam, iż zamki takie są absolutnie rewelacyjne i można uzyskać nimi o wiele lepsze efekty (np. że nie trzeba usuwać z nimi zębów. Są to niestety tylko fajnie brzmiące reklamy producentów tych zamków. Należy podkreślić, iż zamki aparatu stałego są tylko narzędziem w rekach ortodonty i nic nie zrobią same, bez względu na to jak będą świetnie reklamowane. Leczenie może być przeprowadzone z doskonałym efektem estetycznym, praktycznie większością obecnie dostępnych typów zamków.
   
• Kto to właściwie jest specjalista Ortodonta ? Czy jest też dentystą Co daje że leczę się u specjalisty ortodonty skoro teraz już leczą w każdym "zwykłym" gabinecie?
  By zostać ortodontą trzeba skończyć trwające 5 lat studia z zakresu stomatologii, odbyć trwający 1 rok staż podyplomowy oraz ukończyć 4-letnią specjalizacje z ortodoncji (czyli razem 10 lat nauki :). Tak wiec każdy specjalista ortodoncji jest również dentystą, oraz ma jeszcze dodatkowo specjalizacje.
  A czy jest to istotne dla pacjenta ? Oczywiście.
  4 lata praktykowania i nauki podczas specjalizacji daje ilość wiedzy i doświadczenia, jaką nie sposób osiągnąć podczas kursów (choć pewnie są wyjątki :). Kurs trwa zwykle 15 godzin (!) specjalizacja 4 LATA, chyba daje to do myślenia...
  
  
• Czy moja wada zgryzu może być wyleczona aparatem zdejmowanym ? Dlaczego musi być stały aparat ?
  Leczenie klasycznym aparatem zdejmowanym może przynieść efekt wyłącznie u bardzo młodych pacjentów (do około 15 roku życia) i to tylko w określonych sytuacjach. Wynika to z prostoty konstrukcji aparatów zdejmowanych i ograniczonego czasu ich noszenia przez pacjenta, powodując brak możliwości wykonania nim precyzyjnych przesunięć zębów. Obecnie około 95% pacjentów jest leczonych przez ortodontów aparatami stałymi (również dzieci)
  
  
• Ile czasu trzeba czekać od pierwszej wizyty do założenia aparatu stałego ?
  Czas od pierwszej wizyty do założenia aparatu stałego może wynieść od kilku dni dla stosunkowo prostych przypadków, do kilku tygodni jeżeli istnieje konieczność usunięcia zębów lub też zęby wymagają leczenia stomatologicznego.
  
  
• Jak właściwie działa aparat stały ?
  Działanie aparatu polega na ciągłym oddziaływaniu delikatna siłą, poprzez przyklejone zamki na zęby, tak aby ulegały one stopniowemu wyrównywaniu.
  Siła jest generowana przez przechodzący przez zamki łuk (metalowy drut), który utrzymywany jest w zamkach przez gumowe ligatury (malutkie gumeczki wymieniane co miesiąc, zakładane na zamki, mogące występować w praktycznie dowolnych kolorach (wybiera pacjent :)
  Metalowy drut jest raz na około 2-3 miesiące wymieniany na grubszy lub z innego metalu.
  
  
  Foto powyżej - ogólna budowa klasycznego aparatu stałego.
  
  
• Mam już aparat stały założony u innego ortodonty ale chciałabym kontynuować leczenie w państwa gabinecie, czy jest to możliwe  ?
  Niestety w naszym gabinecie nie kontynuujemy leczenia jeżeli na zębach jest już założony aparat stały. Jest to związane z faktem, iż samo założenie aparatu jest niezwykle ważnym elementem leczenia, sposób założenia zamków przez konkretnego lekarza ma zasadniczy (!!) wpływ na uzyskanie końcowego efektu.
   

• Do czego służą mini śruby (tzw. mini implanty ortodontyczne) ? Czy boli ich wkręcanie ?
  Mini śruby ortodontyczne (tzw. mini implanty ortodontyczne) są specjalnymi, niewielkich rozmiarów śrubkami długości około 6mm i średnicy około 1.3mm.
  W niektórych sytuacjach leczniczych istnieje konieczność uzyskania przesunięć zębów niemożliwych do osiągnięcia za pomocą tradycyjnych elementów aparatów stałych. W takiej sytuacji istnieje możliwość wkręcenia mini śruby do kości i przez kilka miesięcy (poprzez zaczepienie odpowiednich sprężynek) uzyskanie odpowiednich przesunięć zębów. Wkręcenie mini śruby odbywa się w znieczuleniu powierzchniowym i jest bezbolesne. Trwa zwykle około 10 minut.
  Po kilku miesiącach śruba jest wykręcana (bezbolesne) a kość i dziąsło ulegają wygojeniu w przeciągu kilku dni bez śladu po śrubie.

Foto powyżej - mini śruba ortodontyczna (mini implant ortodontyczny) bezpośrednio po wkręceniu w kość. Widoczna niewielka część mini śruby wystająca ponad dziąsłem do której zaczepiony został specjalny drucik.